Od czego zależy zwolnienie z PIT dla marynarza?

Od spełnienia łącznie kilku warunków: obywatelstwo UE lub EOG, bandera UE albo EOG, przewóz ładunków lub pasażerów w żegludze międzynarodowej, co najmniej 183 dni pracy w roku podatkowym oraz zaświadczenie armatora lub agencji zatrudnienia. Decyduje bandera statku, a nie rodzaj wykonywanej pracy.

Czy marynarza obowiązuje limit ulgi abolicyjnej 1 360 zł?

Nie. Limit nie dotyczy dochodów z pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw (art. 27g ust. 5 ustawy o PIT), a praca na statku mieści się w tym wyjątku. Marynarz korzysta z ulgi w pełnej wysokości.

Co zrobić, gdy armator nie wystawi zaświadczenia?

Zagraniczny armator nie podlega polskim przepisom i nie ma obowiązku wystawienia zaświadczenia wymaganego przez art. 21 ust. 35. To najczęstsza przyczyna odmowy zwolnienia — bariera formalna, nie merytoryczna. Wówczas rozważa się drugą podstawę, czyli ulgę abolicyjną.

Dla marynarzy

Zwolnienie czy ulga abolicyjna — dwie podstawy, nie jedna

To nie są warianty tego samego. Zwolnienie z PIT zależy od bandery statku, ulga abolicyjna od tego, gdzie armator ma faktyczny zarząd. Warunki są rozłączne, a podstawy nie są zamienne — pokazał to wyrok WSA w Gdańsku z lutego 2026 r.

Zwolnienie zależy od bandery, nie od Twojej pracy

Artykuł 21 ust. 1 pkt 23c ustawy o PIT zwalnia dochody marynarza, ale stawia warunki, które muszą być spełnione łącznie:

obywatelstwo UE lub EOG,
statek pod banderą UE albo EOG,
przewóz ładunków lub pasażerów w żegludze międzynarodowej,
co najmniej 183 dni pracy w roku podatkowym,
zaświadczenie armatora lub agencji zatrudnienia (art. 21 ust. 35).

Konstrukcja tego przepisu jest źródłem większości problemów. Ten sam marynarz, ta sama funkcja, ten sam rejs — pod banderą maltańską zwolnienie przysługuje, pod panamską nie. Warunek dotyczy statku, nie wykonywanej pracy.

Osobno wypadają jednostki, które nie służą przewozowi: holowniki, jeśli mniej niż połowa czasu pracy to przewóz morski, i pogłębiarki, jeśli mniej niż połowa czasu to transport urobku drogą morską. Praca na offshore czy jednostkach serwisowych nie mieści się w tej podstawie w ogóle.

Zaświadczenie, którego nikt nie musi Ci wystawić

To jest bariera, która przewraca najwięcej spraw — i najbardziej frustrująca, bo formalna, a nie merytoryczna.

Polska ustawa wymaga zaświadczenia od armatora lub agencji zatrudnienia. Zagraniczny armator nie podlega polskim przepisom i nie ma żadnego obowiązku takiego dokumentu wystawić. Marynarz spełniający wszystkie warunki materialne bywa więc pozbawiony zwolnienia dlatego, że nie ma czym tego wykazać.

Ulga abolicyjna: dla marynarzy bez limitu

Od 2021 r. ulga abolicyjna z art. 27g ustawy o PIT jest ograniczona do 1 360 zł. Ale ograniczenie ma wyjątek, o którym łatwo nie wiedzieć: limit nie dotyczy dochodów z pracy wykonywanej poza terytorium lądowym państw (art. 27g ust. 5).

Praca na statku mieści się w tym wyjątku. Marynarz korzysta więc z ulgi abolicyjnej w pełnej wysokości — niezależnie od bandery. Ta podstawa patrzy nie na flagę, lecz na to, gdzie przedsiębiorstwo armatora ma faktyczny zarząd, bo od tego zależy, która umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania ma zastosowanie.

Dlaczego wybór podstawy nie jest formalnością

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku I SA/Gd 951/25 z 18 lutego 2026 r. pokazał, ile kosztuje pomyłka w tym miejscu. Zwolnienie i ulga abolicyjna opierają się na różnych przesłankach i wymagają różnych dowodów — nie da się ich zamienić po fakcie, gdy organ zakwestionuje pierwszą.

Do tego dochodzi warstwa, o której często zapomina się przy zmianie armatora: konwencja MLI zmieniła część umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym z Wielką Brytanią. To samo zatrudnienie mogło zmienić skutki podatkowe bez żadnej zmiany po stronie marynarza.

Czego tu nie znajdziesz

Rozwiązań opartych na własnej spółce. Marynarz jest pracownikiem armatora, a nie przedsiębiorcą świadczącym usługi — struktura spółkowa nie rozwiązuje jego problemu i bywa sprzedawana tam, gdzie nie ma zastosowania.

Problem marynarza jest innego rodzaju: to kwestia właściwej podstawy prawnej, dowodów i — nierzadko — sporu z organem, który kwestionuje rozliczenie mimo korzystnego orzecznictwa. To zadanie dla doradcy podatkowego, nie dla zmiany formy działalności.

Jak KIS rozstrzyga sprawy marynarskie

Pięć dokumentów z 2026 r. z komentarzem, w tym interpretacja ogólna — o tym, gdzie kończy się rozliczenie marynarskie: interpretacje dla marynarzy.

Art. 21 ust. 1 pkt 23c i art. 27g ustawy o PIT. Wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 951/25 z 18 lutego 2026 r. Materiał informacyjny — nie stanowi porady podatkowej. Stan na 8 sierpnia 2026 r.