Forma opodatkowania 2026

Skala, liniowy czy ryczałt — co zostaje w kieszeni

Większość kalkulatorów zaczyna od pytania „jaka jest Twoja stawka ryczałtu?". To pytanie zakłada, że znasz odpowiedź — a wybór stawki jest najtrudniejszą częścią całej decyzji. Ten kalkulator odwraca pytanie i pokazuje, do której stawki ryczałt jeszcze się opłaca.

Dlaczego próg przełamania jest ważniejszy niż pojedynczy wynik

Stawek ryczałtu jest dziesięć: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15% i 17%. Która obowiązuje Ciebie, wynika z rodzaju działalności — i to jest kwestia, wokół której narosły setki interpretacji indywidualnych, bo ustawa opisuje czynności, a nie kody PKD.

Zamiast kazać Ci zgadywać, kalkulator liczy granicę: do jakiej stawki ryczałt wypada lepiej niż skala i liniowy. Jeśli granica wypada wysoko, ryczałt jest bezpiecznym wyborem niezależnie od tego, którą stawkę ostatecznie zastosujesz. Jeśli nisko — masz sygnał, że warto tę kwalifikację potwierdzić, zanim zdecydujesz.

Ryczałt liczy od przychodu — to zmienia wszystko przy wysokich kosztach

Skala i liniowy opodatkowują dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty. Ryczałt opodatkowuje przychód. Przy działalności kosztochłonnej — handel, produkcja, podwykonawstwo — ryczałt potrafi przegrać przy każdej stawce, nawet najniższej.

Dlatego kalkulator pokazuje też drugą granicę: przy jakich kosztach zmienia się odpowiedź między skalą a liniowym.

Co składa się na obciążenie

Podatek dochodowy

Skala: 12% do 120 000 zł podstawy, 32% powyżej, z kwotą wolną 30 000 zł (kwota zmniejszająca 3 600 zł). Liniowy: 19% niezależnie od wysokości. Ryczałt: wybrana stawka od przychodu po odliczeniach.

ZUS społeczny

Taki sam na każdej formie — zależy od wariantu, nie od sposobu opodatkowania. Duży ZUS to podstawa 5 652 zł i 1 926,76 zł miesięcznie z chorobowym. Preferencyjny: podstawa 1 441,80 zł i 456,18 zł. Ulga na start: brak składek społecznych przez 6 miesięcy. Na porównanie wpływa tylko przez to, że jest odliczalny.

Składka zdrowotna

Skala 9% dochodu, liniowy 4,9%, ryczałt kwotowo według progu przychodu — i tu formy różnią się najmocniej, bo na skali nie odliczysz jej wcale, na liniowym do 14 100 zł rocznie, a na ryczałcie 50% zapłaconych składek.

Czego ten kalkulator nie liczy

Nie uwzględnia ulg (na dzieci, IP Box, B+R), wspólnego rozliczenia z małżonkiem, daniny solidarnościowej od dochodów powyżej miliona złotych ani przychodów z innych źródeł. Każde z nich potrafi odwrócić wynik.

Wybór formy opodatkowania jest wiążący na cały rok podatkowy, a zmiany dokonuje się w terminie ustawowym. Kalkulator pokazuje kierunek — decyzję warto potwierdzić na własnych liczbach.

Stawki, progi i kwoty ZUS na 2026 r. Materiał informacyjny — nie stanowi porady podatkowej. Stan na 7 sierpnia 2026 r.